Rehber

Kentsel dönüşüm ve deprem güçlendirme

Binanızın güvenliği için hangi adımları atmanız gerektiğini sade bir dille özetledik.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mühendislik danışmanlığı yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmî kaynakları takip edin.

1. Neden önemli?

Türkiye bir deprem ülkesi ve İstanbul’daki yapı stokunun önemli bir bölümü güncel deprem yönetmeliklerinden önce inşa edildi. Bir binanın güvenli olup olmadığı yaşına bakılarak değil, mühendislik incelemesiyle anlaşılır.

2. Riskli yapı tespiti

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılır. Başvuruyu binanın maliklerinden biri yapabilir. Tespit sürecinde binadan beton numuneleri (karot) alınması ve donatı tespiti gibi incelemeler yapılır.

3. Karar süreci

Riskli yapı olarak tespit edilen binalarda uygulamaya ilişkin kararlar, Kanun’a göre paydaşların hisseleri oranında en az üçte iki çoğunluğuyla alınır. Bu aşamada kat maliklerinin bir araya gelip seçenekleri değerlendirmesi önemlidir.

4. Güçlendirme mi, yeniden yapım mı?

Karar; binanın taşıyıcı sistemi, beton ve donatı kalitesi, zemin koşulları, binanın yaşı ve iki seçeneğin maliyet karşılaştırması gibi kriterlere göre verilir. Bazı binalarda güçlendirme teknik ve ekonomik olarak uygundur; bazılarında yeniden yapım daha doğru seçenektir. Bu kararı mutlaka yetkin bir inşaat mühendisinin değerlendirmesiyle verin.

5. Başlıca güçlendirme yöntemleri

  • Betonarme mantolama: Kolon ve kirişlerin etrafına yeni donatı ve beton eklenerek kesitlerinin büyütülmesi.
  • Perde duvar ilavesi: Binaya yeni betonarme perde duvarlar eklenerek yatay yüklere karşı rijitliğin artırılması.
  • Karbon fiber (lifli polimer): Yüksek dayanımlı liflerin eleman yüzeyine uygulanarak taşıma kapasitesinin artırılması.
  • Temel güçlendirme: Gerekli durumlarda temel sisteminin projesine göre büyütülmesi veya iyileştirilmesi.

6. Süreç nasıl ilerler?

Genel olarak: mevcut durum incelemesi ve performans analizi, güçlendirme projesinin hazırlanması ve gerekli izinlerin alınması, uygulama ve uygulama sonrası onarım-ince işler.

Sık sorulan sorular

Kentsel dönüşüm ve güçlendirme

Binamın güçlendirilebilir olup olmadığını nasıl anlarım?

Bunun için binanın mevcut durumunun incelenmesi gerekir. Malzeme dayanımı ve donatı durumu gibi verilerle yapılan performans analizi sonucunda, binanın güçlendirilmesinin mi yoksa yeniden yapılmasının mı uygun olduğu mühendislik değerlendirmesiyle belirlenir.

Güçlendirme sırasında binada oturmaya devam edilebilir mi?

Uygulanacak yönteme ve çalışılacak alanlara bağlıdır. Bazı uygulamalar bölüm bölüm yapılabilirken bazıları binanın boşaltılmasını gerektirebilir. Bu konu keşif ve proje aşamasında netleştirilir.

Karbon fiber güçlendirme nedir?

Karbon fiber (lifli polimer) güçlendirme, yüksek dayanımlı liflerin özel yapıştırıcılarla kolon, kiriş veya duvar yüzeylerine uygulanmasıdır. Projesine uygun kullanıldığında, eleman kesitini çok büyütmeden taşıma kapasitesini artırmaya yardımcı olur.

Riskli yapı tespiti nasıl yapılır?

Riskli yapı tespiti, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kuruluşlar tarafından yapılır. Başvuru, binanın maliklerinden biri tarafından yapılabilir.

Kentsel dönüşüm kararı için kaç malikin onayı gerekir?

6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapı olarak tespit edilen binalarda, uygulamaya ilişkin kararlar paydaşların hisseleri oranında en az üçte iki çoğunluğuyla alınır. Güncel mevzuat ve süreçler için resmî kaynaklara ve bir hukukçuya danışmanızı öneririz.

Güçlendirme mi, yıkıp yeniden yapmak mı?

Karar; binanın mevcut taşıyıcı sistemi, malzeme kalitesi, yaşı, zemin koşulları ve maliyet karşılaştırması gibi kriterlere göre verilir. Bazı binalarda güçlendirme ekonomik ve teknik olarak uygun olabilirken, bazılarında yeniden yapım daha doğru bir seçenektir.

Binanız için yerinde değerlendirme

Güçlendirme veya dönüşüm sürecinde nereden başlayacağınızı birlikte planlayalım.